Jak odpowietrzyć sprzęgło?
Pedał sprzęgła zrobił się nagle miękki lub zupełnie wpadł w podłogę i nie chce wrócić? Najprawdopodobniej jest to efekt zapowietrzenia układu. Powietrze – zawzięty wróg każdego układu hydraulicznego – czasem dostaje się do układu wskutek nieszczelności lub wycieku, ale najczęściej dzieje się to po wymianie np. pompy sprzęgła czy wysprzęglika. Bez względu na przyczynę, konieczne jest wówczas odpowietrzenie sprzęgła, aby przywrócić siłę i precyzję jego działania. Jak to zrobić?
5 minut czytania
| Najważniejsze informacje Zapowietrzenie układu sprzęgła jest najczęstszą przyczyną utraty ciśnienia, a objawia się miękkim, gąbczastym pedałem lub jego wpadnięciem w podłogę. Odpowietrzanie sprzęgła polega na usunięciu ściśliwego powietrza i zastąpieniu go nieściśliwym płynem hamulcowym. Operacja ta jest konieczna po każdej ingerencji w układ sprzęgła lub gdy poziom płynu spadł poniżej minimum. Do jej wykonania potrzebna jest zazwyczaj druga osoba oraz świeży płyn hamulcowy (zwykle DOT-4). |
Dlaczego powietrze w układzie sprzęgła to taki problem?
Aby zrozumieć, dlaczego odpowietrzanie sprzęgła jest czynnością konieczną i wykonywaną za każdym razem, gdy układ został zapowietrzony, należy zrobić krótkie przypomnienie z podstaw hydrauliki. Z podstaw tych wynika jasno, że powietrze w układzie dezaktywuje działanie sprzęgła, ponieważ:
- płyn hamulcowy, wykorzystywany jako medium robocze w sprzęgle, jest praktycznie nieściśliwy – kiedy naciskamy pedał, cały ruch jest zamieniany na ciśnienie, które natychmiast popycha wysprzęglik;
- samo powietrze jest ściśliwe – jeśli w układzie znajdują się bąbelki powietrza, naciskając pedał, nie generujemy ciśnienia, lecz po prostu sprężamy powietrze. Pedał stawia minimalny opór, a wysprzęglenie nie następuje.
Co więcej, układ sprzęgła i hamulce często korzystają ze wspólnego zbiorniczka. Wyciek płynu ze sprzęgła może obniżyć jego poziom i doprowadzić do zapowietrzenia nie tylko sprzęgła, ale i hamulców!
W motoryzacji jest jedna żelazna zasada – tłumaczy wieloletni ekspert iParts.pl – każdy układ hydrauliczny, który był otwierany, musi być następnie odpowietrzony. Nie ma tu miejsca na odstępstwa. Jeśli właśnie skończyliście wymieniać pompę sprzęgła lub wysprzęglik, nie liczcie na to, że obejdzie się bez odpowietrzania. Czeka Was dokładnie ta procedura, którą tu omawiamy.
Zapoznaj się z ofertą wysokiej jakości kompletów sprzęgieł
Jak przygotować się do odpowietrzania sprzęgła?
W odpowietrzaniu sprzęgła najważniejsza jest procedura z dodatkiem dyscypliny i odpowiednich materiałów. Zanim się za to odpowietrzanie zabierzecie, powinniście sobie przygotować:
- nowy płyn hamulcowy (wg specyfikacji producenta),
- przezroczystą rurkę gumową o odpowiedniej średnicy (do nałożenia na odpowietrznik),
- pojemnik na zużyty płyn,
- klucze do odkręcenia odpowietrznika (zwykle 8 lub 10 mm),
- podnośnik lub kanał (aby uzyskać dostęp do siłownika sprzęgła),
- kogoś do pomocy – druga osoba jest niezbędna do pompowania pedałem, chyba że macie do dyspozycji specjalne urządzenie do odpowietrzania próżniowego.
Odpowietrzanie na byle czym to proszenie się o kłopoty – ostrzega Sebastian Figlewicz z iParts.pl. – Pamiętajcie, że płyn hamulcowy to substancja nie tylko żrąca, ale i mocno higroskopijna. Nie wolno używać starych, brudnych płynów. Płyn do odpowietrzania sprzęgła musi być świeży.
Jak wygląda odpowietrzanie sprzęgła krok po kroku?
Macie już wszystko przygotowane, pora zabrać się za odpowietrzanie. Cała procedura odpowietrzania sprzęgła zamyka się w 4 krokach, czyli po kolei:
Krok 1. Przygotowanie i kontrola płynu
- Otwieramy maskę i uzupełniamy poziom płynu hamulcowego do wskaźnika MAX. Jeśli płyn hamulcowy jest stary (ciemny, brązowy), warto go od razu wymienić na nowy.
- Znajdujemy odpowietrznik na wysprzęgliku. Wysprzęglik jest zwykle zamontowany na skrzyni biegów lub w jej pobliżu. Dostęp do niego może wymagać zdjęcia obudowy filtra powietrza lub wjazdu na kanał.
Krok 2. Podłączenie i przygotowanie
- Nakładamy przezroczystą rurkę na zawór odpowietrzający wysprzęglika.
- Drugi koniec rurki umieszczamy w pojemniku na zużyty płyn, upewniając się, że jest on zanurzony w niewielkiej ilości czystego płynu (zapobiega to zasysaniu powietrza).
Krok 3. Cykl pompowania
Cała opisana tu procedura jest procedurą sekwencyjną i musi być powtarzana tak długo, aż w rurce przestaną pojawiać się bąbelki powietrza.
| Osoba 1 (Kierowca) | Osoba 2 (Mechanik przy wysprzęgliku) |
| 1. Naciska pedał sprzęgła 5–10 razy i trzyma wciśnięty do podłogi. | 2. Nie robi nic. Czeka na sygnał. |
| 3. Przytrzymuje wciśnięty pedał przy podłodze. | 4. Odkręca odpowietrznik na 1/4–1/2 obrotu. Stary płyn z bąbelkami wypływa do pojemnika. |
| 5. Przytrzymuje wciśnięty pedał przy podłodze. | 6. Zamyka odpowietrznik. |
| 7. Zwalnia pedał sprzęgła (pedał wraca do górnego położenia). | 8. Nie robi nic. Czeka na sygnał do kolejnego cyklu. |
Krok 4. Kontrola poziomu płynu
W trakcie odpowietrzania regularnie (co 2-3 cykle) sprawdzajcie koniecznie poziom płynu w zbiorniczku. Jeśli spadnie poniżej połowy, natychmiast go uzupełnijcie. Zassanie powietrza ze zbiorniczka niweczy całą Waszą dotychczasową pracę.
Gdy w rurce przestaną pojawiać się bąbelki, dokręćcie mocno odpowietrznik i zdejmijcie rurkę. Teraz możecie już przeprowadzić 2 szybkie testy, czyli:
- Test pedału – wciskamy pedał sprzęgła, który powinien być twardy i wracać do góry ze zdecydowanym oporem. Jeśli nadal jest miękki lub wpada w podłogę, oznacza to, że w układzie wciąż jest powietrze i musicie powtórzyć całą procedurę.
- Test zmiany biegów – uruchamiamy silnik i próbujemy wrzucić bieg pierwszy oraz wsteczny. Biegi muszą wchodzić gładko, bez zgrzytów i zacinania się.
Jeśli po odpowietrzaniu pedał jest twardy, ale sprzęgło nadal nie działa poprawnie, problem leży w innym miejscu. Za wspomniane ty objawy najprawdopodobniej odpowiada sama pompa sprzęgła, wysprzęglik lub mechaniczne zużycie tarczy.
FAQ
Czy można odpowietrzyć sprzęgło bez pomocy drugiej osoby?
Tak. Można użyć ręcznej pompki podciśnieniowej lub specjalnych zestawów do odpowietrzania, które utrzymują ciśnienie w zbiorniczku. Te metody często są szybsze i bardziej efektywne, ale wymagają dodatkowego sprzętu.
Czy problem z pedałem sprzęgła to zawsze zapowietrzenie?
Nie zawsze. Jeżeli pedał wpadł w podłogę i widzisz wyciek płynu na dywaniku w kabinie, problemem jest uszkodzona pompa sprzęgła. Jeśli płyn ucieka pod samochód, winny jest raczej wysprzęglik. W obu przypadkach jednak po wymianie uszkodzonej części i tak musisz odpowietrzyć cały układ.
Ile czasu trwa odpowietrzanie sprzęgła?
Jeśli odpowietrznik jest łatwo dostępny, a powietrza nie ma zbyt dużo, cała procedura potrwa 15-20 minut. Jeśli koniecznym jest demontowanie np. filtr powietrza lub odpowietrznik jest zapieczony, może to zająć do godziny.
