Oleje sportowe – zastosowanie i funkcje

Na polskich drogach coraz częściej spotkać można pojazdy o dużej pojemności silnika. Ich konstrukcja różni się od konwencjonalnych silników. Charakteryzuje je precyzja wykonania oraz wysoka jakość wszystkich elementów składowych. Silniki tego typu zasługują na szczególną ochronę, nawet w ekstremalnych warunkach. Idealne smarowanie zapewniają im specjalne oleje sportowe. Co je charakteryzuje i czy warto je stosować?

Oleje sportowe - dlaczego warto je stosować?

Wymagania dotyczące środków smarnych uzależnione są od konstrukcji silnika. Podwyższona moc silnika uzyskiwana jest głównie przez zwiększenie stopnia sprężenia i podniesienie prędkości obrotowej. Nie dzieje się to jednak od tak, po prostu. Zwiększając moc silnika konstruktorzy muszą liczyć się z faktem, że znacząco podnosi się również temperatura jego pracy, siła tarcia i bezwładności działającej na ruchome części silnika. Wszystko to przyczynia się jednak do zwiększenia oporów ruchu przy jednoczesnym szybszym zużywaniu części. Właśnie z tego powodu w jednostkach napędowych o dużej mocy stosować należy sportowe oleje silnikowe.

O lepkości oleju mówi nam druga liczba w oznaczeniu klasy oleju, czyli przykładowo 5W50. Liczba 50 jest jednak jedynie wskazówką, ponieważ określa nam klasę lepkości mierzoną w 100 °C. Silniki sportowe osiągają jednak większą temperaturę, nawet 200 °C. Dodatkowo oleje sportowe występują w różnych wersjach – o podwyższonej lub obniżonej lepkości. 

Oleje o podwyższonej i obniżonej lepkości – które wybrać?

W silnikach ekstremalnie wysokoobrotowych takich jak samochody Formuły 1 stosowane są oleje o lepkości z bardzo niskim wskaźnikiem HTHS, czyli lepkości wysokotemperaturowej. Oleje te wymagają bardzo wydajnych pomp, ciasnego spasowania silnika i utrzymania bardzo wysokiego ciśnienia w układzie smarowania. Ich zaletą jest fakt, że zapewniają małe opory wewnętrzne pracy silnika przy jednoczesnym uzyskaniu możliwie dużej mocy.

W innych silnikach doskonale sprawdzą się oleje o wysokiej lepkości. Oleje te nie mają właściwości energooszczędnych, jednak umożliwiają kompensację różnic w pasowaniu silników. Podwyższona lepkość olejów sportowych pozwala na precyzyjne doszczelnienie pasowań elementów silnika, które są mniej obciążone termicznie i luźniej spasowane oraz tych bardzo obciążonych np. tłoków. Rozgrzany tłok zwiększa swoje rozmiary, a pasowanie w tulei zwęża się do minimum.

W silniku, który z założenia ma mieć mniejszą trwałość, a najważniejsza staje się jego moc z reguły stosowane są oleje o niskiej lepkości. Pozwala to zmniejszyć opory pracy silnika i uzyskać kilka koni mechanicznych więcej. Stosowanie tego typu olejów wymaga jednak od silnika wysokiej jakości części składowych, gdyż olej o niskiej lepkości skraca żywotność jednostki napędowej.

Stosowanie olejów o podwyższonej lepkości ma wiele zalet w kompensacji zmiennych pasowań silnika. Oleje sportowe o podwyższonej lepkości nie pozwalają na zrywanie ochronnej warstwy filmu olejowego, czyli bardzo cienkiej warstwie odkładanej między innymi na tłokach, gładzi cylindrów, pierścieniach i elementach turbosprężarki. Stabilność termiczna pozwala zatem na wysoki stopień ochrony przez długo czas eksploatacji. Wybór oleju do samochodów sportowych uzależniony jest zatem od efektu, który chcemy uzyskać. 

Powiązane kategorie towarowe:

• Oleje silnikowe
• Oleje przekładniowe

Polecani producenci:

• Oleje sportowe Motul
• Oleje sportowe Shell
• Oleje sportowe Total

FAQ

Czym różnią się oleje sportowe od zwykłych olejów silnikowych?

Oleje sportowe mają formuły dostosowane do wysokich obciążeń i temperatur, lepszą stabilność termiczną i dopasowaną lepkość, co zapewnia skuteczniejsze smarowanie precyzyjnie spasowanych i wysokoobrotowych silników.

Kiedy warto stosować olej sportowy?

Gdy silnik ma podwyższoną moc, wysokie obroty, częste intensywne użytkowanie lub luźniejsze pasowania wymagające lepszej ochrony; też w autach sportowych i tuningowanych.

Co oznacza druga liczba w oznaczeniu oleju (np. 5W50)?

Druga liczba oznacza klasę lepkości mierzona przy 100°C i wskazuje grubość filmu olejowego w wysokiej temperaturze, choć sportowe silniki pracują często przy wyższych temperaturach.

Kiedy wybrać olej o podwyższonej, a kiedy o obniżonej lepkości?

Olej o podwyższonej lepkości lepiej kompensuje luźniejsze pasowania i chroni przy dużych obciążeniach; niskolepkie oleje zmniejszają opory i mogą dać więcej mocy, ale wymagają lepszych części i skracają trwałość przy złej jakości silnika.

Jakie są wady stosowania niskolepkich olejów sportowych?

Niskolepkie oleje obniżają opory i zwiększają moc, lecz mogą skracać żywotność jednostki przy słabszym spasowaniu, wymagają wydajnego układu smarowania i wysokiej jakości elementów silnika.