Jak dobrać akumulator?

Późną jesienią i wczesną zimą, gdy znacznie spada temperatura otoczenia wielu kierowców zaczyna obserwować problemy z instalacją elektryczną swoich pojazdów. Najczęściej jest to utrudniony czy wręcz niemożliwy rozruch. Kiedy po przekręceniu kluczyka w samochodzie nie dzieje się absolutnie nic lub słychać tylko charakterystyczne cykanie elektrowłącznika to prawdopodobnie nasz akumulator kończy już swój żywot – przy ujemnych temperaturach wydajność energetyczna akumulatorów spada, a wzrasta wartość energii potrzebnej do uruchomienia jednostki napędowej. W takiej sytuacji warto rozejrzeć się za nowym akumulatorem, gdyż ładowanie starego przy pomocy prostownika to tylko doraźne rozwiązanie.

Dla wielu kierowców rozszyfrowanie oznaczeń na akumulatorze oraz jego poprawny dobór to niezwykle trudne zagadnienia. A więc co determinuje czy dany akumulator jest odpowiedni do danego modelu pojazdu? Które parametry są bardziej, a które mniej istotne? Czy do zadanego pojazdu można zastosować akumulator inny niż zaleca producent?

Omówmy podstawowe parametry akumulatora na przykładzie:

Akumulator CB740 12V 74Ah 680A [EN]

CB740 to wewnętrzne, indywidualne oznaczenie producenta (w tym przypadku firmy Centra). Każdy producent oprócz nazw handlowych stosuje także oznaczenia kodowe, które ułatwiają identyfikację w katalogach. Mogą to być symbole wyrażone ciągami znaków cyfrowych, bądź literowo-cyfrowych.

12V to parametr określający nominalne napięcie akumulatora. Ta wartość powinna odpowiadać napięciu w instalacji elektrycznej samochodu. Większość pojazdów jeżdżących obecnie po naszych drogach posiada właśnie 12V instalację. Spotyka się też wartości 6V (starsze samochody i motocykle) lub 24V (niektóre samochody terenowe, samochody ciężarowe, autobusy czy pojazdy użytkowe). 

74Ah (amperogodziny) to parametr określający pojemność akumulatora. W dużym uproszczeniu oznacza to, że akumulator w czasie 74 godzin będzie w stanie oddawać prąd o natężeniu 1 ampera, po czym się całkowicie rozładuje. W rzeczywistości wygląda to inaczej, gdyż parametr ten wyznacza się dla konkretnych prądów rozładowywania w danych warunkach. Ogólnie można powiedzieć, że im więcej amperogodzin, tym akumulator jest bardziej pojemny. Wielu kierowców podczas zakupu nowego akumulatora szuka produktów o pojemności większej niż wynika z zaleceń w instrukcji użytkowaniu pojazdu. Należy mieć na uwadze, że akumulator współpracuje z alternatorem – urządzeniem, które odpowiada za jego ciągłe ładowanie. Alternator posiada określoną wydajność i najprawdopodobniej nie będzie w stanie sprostać potrzebom większego akumulatora. 

Co się dzieje w takim przypadku? Akumulator przez cały okres eksploatacji jest niedoładowany, a zatem drastycznie skraca się jego żywotność. W skrajnym przypadku może dojść do uszkodzenia instalacji elektrycznej pojazdu. Sytuacja wygląda tak samo w przypadku montażu akumulatora o zbyt małej pojemności. 

680A (amper) to tzw. prąd rozruchowy, a konkretniej zdolność rozruchowa. Parametr ten określa maksymalne natężenie prądu, jakie zdolny jest uwolnić akumulator w bardzo krótkim czasie np. 60 sekund. Akumulatorów o wysokim prądzie rozruchowym potrzebują zwykle silniki wysokoprężne. Aby rozrusznik mógł wygenerować odpowiedni moment obrotowy do „zakręcenia” wałem korbowym potrzebuje prądu o wartości nawet 400A, a w między czasie ogromne zasoby energii pożytkują pracujące świece żarowe. Mogłoby by się wydawać, że im większa wartość prądu rozruchowego tym lepiej, jednak takie akumulatory dużo gorzej znoszą stany głębokiego rozładowania oraz są mniej trwałe. 

• [EN] to oznaczenie normy określającej, w jaki sposób został określony prąd rozruchowy. Najczęściej spotykane normy to:
• EN – norma europejska;
• DIN – norma niemiecka;
• SAE – norma amerykańska. 

Warto zwrócić uwagę na fakt, że dla tego samego modelu akumulatora wartości prądów rozruchowych wg. poszczególnych norm mogą się diametralnie różnić. 

Wymiary akumulatora

Większość akumulatorów dostępnych na rynku europejskim posiada kształt zbliżony do prostopadłościanu, zatem można dokładnie określić ich długość, szerokość i wysokość. Te dane zwykle znajdują się w katalogach i są niezwykle istotne. Najczęściej akumulator montowany jest w komorze silnika w specjalnym uchwycie. Konstruktorzy pojazdu w swoich założeniach projektowych przeznaczyli na akumulator ściśle określoną ilość miejsca, dlatego zbyt długi lub zbyt szeroki akumulator może nie zmieścić się w podstawce lub specjalnej obudowie. Z kolei zbyt wysoki akumulator może uniemożliwić zamknięcie maski. Dlatego przed zakupem nowego akumulatora warto zmierzyć stary. Warto zwrócić uwagę na fakt, że w niektórych samochodach akumulator montowany jest w bagażniku lub pod fotelem kierowcy. 

Klema prawa czy lewa z plusem?

Długość przewodów zasilających w samochodowych instalacjach jest zwykle ograniczona do minimum. Krótsze przewody generują mniejszą opór oraz umożliwiają podłączenie tylko w jednej konfiguracji, co do minimum ogranicza ryzyko pomyłki. Aby określić, jaka jest konfiguracja biegunów wystarczy akumulator ustawić frontem do siebie i sprawdzić, po której stronie znajduje się dodatni biegun oznaczony na czerwono symbolem „+” zwykle o większej średnicy cokołu. 

Kształt biegunów

Większość samochodów jeżdżących po polskich drogach posiada akumulatory z biegunami cokołowymi stożkowymi, których wymiary są znormalizowane. Najczęściej sprzedawane akumulatory posiadają bieguny typu pierwszego, gdzie średnica końcówki bolca wynosi odpowiednio ø19,5mm dla bieguna dodatniego i ø17,9mm dla bieguna ujemnego. Bardzo często w autach japońskich fabrycznie montowane są akumulatory z tzw. cienkimi bolcami o wymiarach ø12,7mm dla bieguna dodatniego i 11,1mm dla bieguna ujemnego. W przypadku trudności z zakupem odpowiedniego akumulatora zawsze można zastosować specjalne adaptery, redukcje, bądź po prostu wymienić klemy na nowe. W starszych autach marki Ford (m.in. Escort, Scorpio, Sierra) fabrycznie montowane były akumulatory z płaskimi, przykręcanymi klemami. Do nich również dostępne są specjalne adaptery. Również auta amerykańskie posiadają całkowicie inny standard łączenia biegunów z klemami – w tym przypadku klemy są gwintowane i wkręcane w bieguny akumulatora. 

Technologia wykonania

Klasyczne akumulatory stosowane w samochodach osobowych wykonane są w technologii kwasowo-ołowiowej. Ze względów bezpieczeństwa oraz ekologii duża część obecnie produkowanych ogniw to tzw. akumulatory bezobsługowe o szczelnej, hermetycznej budowie. W odróżnieniu od standardowych akumulatorów „z korkami” ich budowa uniemożliwia inspekcje wnętrza cel oraz uzupełnienie poziomu elektrolitu. Co raz większą popularność zdobywają także nowoczesne akumulatory typu AGM czy żelowe, które dedykowane są przede wszystkim do zaawansowanych technicznie pojazdów z układem Start&Stop, bądź systemem odzyskiwania energii. 

Na co zwrócić uwagę przed wymianą akumulatora?

Często zdarza się, że w 100% sprawny i pozbawiony wad fabrycznych, nowy akumulator odmawia posłuszeństwa już po kilku miesiącach, a czasem nawet tygodniach eksploatacji. Za taki stan rzeczy zwykle odpowiada uszkodzona instalacja elektryczna samochodu, która nadmiernie obciąża akumulator. Dlatego przed wymianą baterii warto zlecić mechanikowi inspekcję elektryki samochodu. Podstawowe parametry, jakie należy zweryfikować to napięcie oraz natężenie prądu ładowania oraz pobór prądu w stanie spoczynku. 

SPRAWDŹ OFERTĘ AKUMULATORÓW W IPARTS.PL

FAQ

Kiedy warto wymienić akumulator?

Gdy przy przekręceniu kluczyka silnik nie kręci lub słychać tylko cykanie, zwłaszcza przy niskich temperaturach. Jeśli ładowanie prostownikiem to tylko chwilowe rozwiązanie lub akumulator szybko się rozładowuje – wymień go.

Jak dobrać napięcie i pojemność (Ah) akumulatora?

Napięcie musi odpowiadać instalacji (zwykle 12V). Pojemność (Ah) powinna być zgodna z zaleceniami producenta; zbyt duża obciąży alternator i skróci żywotność, zbyt mała nie wystarczy.

Co oznacza prąd rozruchowy (A) i normy EN/DIN/SAE?

To maksymalny prąd dostępny chwilowo potrzebny do rozruchu (np. 60 s). Wyrażany wg norm (EN, DIN, SAE) - wartości mogą się różnić między normami; ważne dla silników wysokoprężnych i mrozów.

Jakie wymiary i konfigurację biegunów sprawdzić przed zakupem?

Zmierz długość, szerokość i wysokość akumulatora tak, by zmieścił się w uchwycie. Sprawdź położenie bieguna dodatniego (prawo/lewo) i typ klem (cokołowe, cienkie bolce, płaskie lub gwintowane).

Jaką technologię akumulatora wybrać i co sprawdzić przed wymianą?

Tradycyjne kwasowo-ołowiowe są standardem; AGM/żel polecane do Start&Stop i odzysku energii. Przed montażem skontroluj instalację: napięcie i natężenie ładowania alternatora oraz pobór prądu w stanie spoczynku.