Diagnostyka zaworów w silniku

Zawory to niezbędny element jednostki napędowej, który z reguły montuje się w głowicy silnika lub boku silnika. Od ich prawidłowej pracy zależy m.in. łatwość rozruchu silnika, jego moc i zużycie paliwa. Ich rola w silniku jest więc kluczowa.

Ze względu na specyficzny charakter i trudne środowisko pracy, zarówno zawory wydechowe, jak i ssące, narażone są na przedwczesne zużycie eksploatacyjne i uszkodzenia. Nawet najmniejsza usterka to sygnał dla kierowcy, że zawór kwalifikuje się do wymiany. Jakie awarie zaworów należą do najczęstszych?

Zerwanie paska rozrządu

Zawory do silnika, w większości przypadków, produkuje się ze specjalnego stopu stali, w branży określanego mianem stali zaworowej. Mimo, że materiał charakteryzuje wysoka odporność, to ze względu na wysokie temperatury i liczne siły udarowe, podatność zaworów na uszkodzenia jest stosunkowo duża. Do awarii dochodzi najczęściej na skutek spotkania tłoków z otwartym zaworem, gdy dojdzie do zerwania paska rozrządu.

Awaria uszczelniaczy zaworowych

Uszczelniacze, czyli de facto niewielkie uszczelki, które zostały osadzone w głowicy silnika, obejmują trzonki zaworów, by zapewnić im wysoki poziom szczelności. Dzięki temu unikamy sytuacji, w której olej smarujący mechanizm sterowania zaworami mógłby przedostać się do cylindrów. Nawet niewielkie uszkodzenie prowadzi do nieszczelności uszczelniaczy zaworowych, która powoduje spalanie oleju, zanieczyszczenie olejem świec zapłonowych, dymienie na niebiesko i tworzenie się nagaru olejowego w komorze.

Hałasujące popychacze zaworów

Popychacze zaworów to elementy, które odpowiadają za pracę zaworów w starszych typach jednostek napędowych (w nowych silnikach za regulację zaworów odpowiadają samoregulatory). Niewielkie otwory popychaczy mogą z czasem się zapchać, przez co zawory będą pracować bez niezbędnego luzu. Prócz niepokojących hałasów skutkuje to zwykle wypaleniem się grzybków zaworów i gniazd zaworowych. Inna przyczyna niesprawności popychaczy zaworów to eksploatacyjne zużycie tłoczków lub pierścieni tłokowych.

Nie bagatelizujmy objawów

Po zauważeniu pierwszych objawów choć jednej z wymienionych awarii należy jak najszybciej udać się do mechanika, który wykona dokładny przegląd silnika i oceni, czy poszczególne elementy należy wymienić na nowe. Tylko taki zabieg pozwoli z powodzeniem eksploatować silnik i zapobiegać kosztownym naprawom.

Na koniec uwaga. Kierowco, stosowanie oleju niskiej jakości, zaniedbanie jego odpowiedniego poziomu w misce lub eksploatowanie silnika z przepracowanym, zużytym olejem może doprowadzić do znacznie szybszego zużycia zaworów. Jak i w przypadku pozostałych części eksploatacyjnych w samochodzie, wiele zależy więc od nas.

FAQ

Jaką rolę pełnią zawory w silniku?

Zawory sterują dopływem mieszanki/ powietrza i odpływem spalin. Ich prawidłowa praca wpływa na rozruch, moc, ekonomię paliwa i emisję spalin.

Jakie są typowe objawy uszkodzonych zaworów?

Trudności z rozruchem, spadek mocy, dymienie na niebiesko, spalanie oleju, hałasy z góry silnika, nierówna praca i wzrost zużycia paliwa.

Dlaczego zerwanie paska rozrządu jest groźne dla zaworów?

Zerwanie paska powoduje brak synchronizacji wałków i tłoków, co może skutkować zderzeniem tłoków z otwartymi zaworami i ich trwałym uszkodzeniem.

Czym objawia się awaria uszczelniaczy zaworowych?

Nieszczelne uszczelniacze powodują przedostawanie się oleju do cylindrów, co daje niebieski dym, osadzanie nagaru na świecach i zwiększone spalanie oleju.

Co robić po zauważeniu pierwszych objawów i jak im zapobiegać?

Niezwłocznie udać się do mechanika na przegląd i wymianę uszkodzonych elementów. Zapobiegać można regularną wymianą oleju, kontrolą jego poziomu i konserwacją rozrządu.