Jakie są objawy uszkodzenia pompy sprzęgła?

Z obserwacji wielu mechaników wynika, że kierowcy wciąż myślą o sprzęgle jak o elemencie czysto mechanicznym. Tymczasem w większości nowoczesnych aut ten układ jest w całości lub w części hydrauliczny. A tam, gdzie jest hydraulika, tam musi być pompa, która wytwarza ciśnienie. Choć mała i często ukryta pod deską rozdzielczą, pompa sprzęgła jest sercem całego układu. Jej awaria postępuje stopniowo, by w końcu całkowicie uniemożliwić wciśnięcie pedału i zmianę biegu. Jak rozpoznać tę usterkę?

Rola i znaczenie pompy sprzęgła. Czym jest i do czego służy?

Zadaniem pompy sprzęgła jest skuteczna zamiana ruchu i siły przykładanej do pedału, w odpowiednie ciśnienie hydrauliczne, które pokona siłę sprężyny dociskowej sprzęgła. Dlaczego to jest tak ważny element układu? Ponieważ pompa sprzęgła:

• odpowiada za generowanie ciśnienia – zasysa płyn hamulcowy i kompresuje go;
• transmituje siłę nacisku – sprężony płyn jest przesyłany przewodem do wysprzęglika, który fizycznie rozłącza tarcze sprzęgła;
• korzysta z tego samego płynu, co układ hamulcowy – jest to celowe rozwiązanie, ponieważ płyn hamulcowy to substancja nieściśliwa i odporna na wysokie temperatury, idealna do pracy pod ciśnieniem.

Pamiętajcie jednak, że wyciek z układu sprzęgła może obniżyć poziom płynu hamulcowego! A gdy pompa zaczyna szwankować, oznacza to zazwyczaj zużycie gumowych uszczelnień wewnątrz jej korpusu, czemu towarzyszy wyciek płynu.

Główne objawy uszkodzenia pompy sprzęgła. Jak ją zdiagnozować krok po kroku?

Objawy awarii pompy sprzęgła pojawiają się trójstopniowo i zwykle w 3 postępujących po sobie etapach. Dlatego też diagnozę możemy przeprowadzić w 3 krokach – po jednym dla każdego etapu. I tak:

Krok 1. Określenie problemów związanych z pedałem sprzęgła

Jeśli pompa sprzęgła zaczyna odmawiać posłuszeństwa, pojawiają się sygnały odczuwane jako pierwsze przez naszą lewą stopę. A sygnałami tymi są:

• pedał sprzęgła wpadający w podłogę – klasyczny objaw zużytych uszczelnień tłoczka wewnątrz pompy. Podczas naciskania, płyn zamiast być pompowany, omija uszczelnienia i wraca do zbiornika. Ciśnienie zanika, a pedał opada do podłogi, wracając powoli lub wcale;
• pedał sprzęgła robi się „miękki” – nie stawia typowego oporu, co może oznaczać, że do układu dostało się powietrze (wskutek nieszczelności) lub pompa nie jest w stanie utrzymać stałego ciśnienia płynu;
• pedał stawia opór w położeniu środkowym – czasem, przy niewielkim uszkodzeniu, daje się wyczuć opór, ale po wciśnięciu pedału do połowy ciśnienie znika i trzeba kilkukrotnie nacisnąć na pedał, aby uzyskać pełne wysprzęglenie.

Znajdź swój model klikając przycisk

Wybierz auto

i zapoznaj się z ofertą pomp sprzęgła

Krok 2. Wycieki płynu hydraulicznego

Jest to krytyczny objaw wskazujący jednoznacznie na problem z pompą sprzęgła A przybiera postać.

• wilgoci w kabinie samochodu – nieuzasadniona niczym wilgoć na dywaniku lub krople płynu na wykładzinie pod pedałem sprzęgła to na 99% uszkodzona pompa sprzęgła. Pompa sprzęgła jest jedynym elementem układu hydraulicznego wewnątrz kabiny, jeśli więc płyn hamulcowy przecieka przez uszczelki tłoczka, wydostaje się na zewnątrz do kabiny;
• spadku poziomu płynu hamulcowego – niezależnie od wycieku w kabinie, zawsze sprawdzajcie poziom płynu hamulcowego. Jeśli regularnie spada, a hamulce działają poprawnie, winne jest sprzęgło.

Krok 3. Problemy ze zmianą biegów

Kiedy pompa nie generuje wystarczającego ciśnienia, wysprzęglik nie rozłącza w pełni tarcz sprzęgła, w rezultacie czego pojawia się:

• zgrzytanie przy wrzucaniu biegów – szczególnie na jedynce i wstecznym. Zgrzytanie oznacza, że synchronizatory w skrzyni pracują pod obciążeniem, próbując na siłę zrównać prędkości obrotowe kół zębatych;
• efekt „ciągnącego” sprzęgła – mimo wciśniętego pedału, samochód delikatnie toczy się (ciągnie) do przodu.

Aby potwierdzić lub wykluczyć podejrzenia względem pompy sprzęgła, możecie więc sprawdzić dywanik pod pedałami, upewnić się, że poziom płynu hamulcowego jest prawidłowy i przeprowadzić tzw. test zgrzytania. W tym celu należy:

• uruchomić silnik na biegu jałowym,
• wcisnąć pedał sprzęgła,
• włączyć bieg pierwszy, a następnie wsteczny.

Jeśli wrzucenie biegu wymaga siły lub słychać przy tym zgrzyt, najprawdopodobniej układ nie wysprzęgla całkowicie.

W przypadku gdy przeprowadzona przez Was diagnoza wskaże na awarię pompy sprzęgła, nie próbujcie jej regenerować ani wymieniać na najtańszy zamiennik. Ten element pracuje pod dużym ciśnieniem, a jego sprawność decyduje o Waszym bezpieczeństwie. Zawsze wybierajcie markowe, co nie znaczy koniecznie, że drogie pompy sprzęgła. Na iParts.pl. znajdziecie takich modeli więcej niż kilka i z pewnością będzie tu coś właśnie dla Waszego auta. Pamiętajcie, że tylko odpowiednia jakość daje gwarancję trwałości i prawidłowego ciśnienia, co ochroni zarówno układ sprzęgła, jak i Waszą skrzynię biegów.

FAQ

Dlaczego pompa sprzęgła działa na płynie hamulcowym, a nie na innym?

Układ sprzęgła hydraulicznego, podobnie jak hamulce, wymaga płynu, który jest nieściśliwy i ma bardzo wysoką temperaturę wrzenia. Zwykły olej mógłby się zagotować, a woda do tego mogłaby spowodować korozję. Płyn hamulcowy (najczęściej DOT-4) spełnia wszystkie wymagania, dlatego jest używany w układzie sprzęgła jako medium robocze.

Czy problem z pompą sprzęgła może uszkodzić skrzynię biegów?

W sposób pośredni jest to jak najbardziej możliwe. Jeśli pompa nie zapewnia pełnego wysprzęglenia, a biegi wchodzą na siłę, oznacza to niszczące się synchronizatory (elementy odpowiedzialne za wyrównywanie prędkości obrotowej w skrzyni). Wymiana synchronizatorów to konieczność demontażu i rozebrania skrzyni, a to jeden z najdroższych remontów w aucie.

Jaka jest różnica pomiędzy pompą sprzęgła a wysprzęglikiem?

Pompa sprzęgła jest umieszczona przy pedale i zamienia ruch stopy w ciśnienie. Wysprzęglik jest umieszczony przy skrzyni biegów i zamienia to ciśnienie z powrotem na ruch mechaniczny, rozłączając sprzęgło. Obie te części są niezbędne, przy czym tylko uszkodzenie pompy sprzęgła daje efekt w postaci wycieku do kabiny.