Czy można mieszać płyny hamulcowe?

Sytuacje podbramkowe w życiu kierowcy zdarzają się częściej, niż chcieliby producenci aut i wszystkiego, co do tych aut trafia. W świecie idealnym nie byłoby potrzeby rozważania nad tym, czy płyny hamulcowe różnego typu można ze sobą mieszać, ale w rzeczywistości takie pytania zadaje sobie zaskakująco wiele osób. Jak powinna brzmieć odpowiedź na te pytania? Czy płyny hamulcowe DOT 3, DOT 4 i DOT 5.1 są ze sobą mieszalne? Które nie są i dlaczego? Jakie zasady obowiązują w tym temacie? Zobaczcie, co na ten temat mówią eksperci iParts.pl.

Jak mieszać płyny hamulcowe? Trzeba zacząć od zrozumienia podziału na glikole i silikony

Sekret prawidłowego mieszania płynów hamulcowych leży w ich znajomości, a dokładniej w wiedzy o tym, na jakiej bazie powstały. Tak jak w przypadku olejów silnikowych mamy bazy mineralne, semisyntetyczne i syntetyczne, tak w płynach hamulcowych mamy bazy:

• glikolowe – jest to cała grupa baz glikolowych, warunkowo mieszalnych, w których skład wchodzą płyny hamulcowe DOT 3, DOT 4 i DOT 5.1. Bazą dla każdego z tych płynów jest glikol eterowy. Ponieważ płyny te mają wspólną bazę, z technicznego punktu widzenia mogą być ze sobą mieszane;
• silikonowe – w kategorii płynów hamulcowych silikonowych znajduje się obecnie wyłącznie płyn hamulcowy DOT 5. Płyn ten powstał na bazie silikonu, a jego użytkowników obowiązuje absolutny zakaz mieszania z innymi płynami. Płynu DOT 5 nie wolno łączyć z żadnym płynem glikolowym, a więc z płynami DOT 3, DOT 4, DOT 5.1.

Dlaczego? Skąd tak stanowczy zakaz? Wszystko – jak tłumaczy Piotr Żaczek, długoletni ekspert iParts.pl – wynika z chemii. Płyny silikonowe i glikolowe są ze sobą niemieszalne. Po wlaniu ich razem do układu (w dowolnych proporcjach) natychmiast się rozwarstwiają, prowadząc do uszkodzenia gumowych uszczelek i przewodów, tworzenia się galaretowatych osadów w układzie, a przede wszystkim do całkowitej awarii hamulców.

Jak widać, mieszanie ze sobą płynów powstałych na dwóch różnych bazach to przepis na katastrofę. A co z mieszaniem ze sobą płynów w obrębie jednej i tej samej bazy? Zdaniem Sebastiana Figlewicza, naszego specjalisty od hamulców, i takie rozwiązanie ma swoje wady – To, że można ze sobą mieszać różne płyny glikolowe, nie znaczy wcale, że powinniśmy to robić. Dolanie DOT 3 do czystego DOT 5.1 obniży temperaturę wrzenia całej mieszanki do poziomu klasy niższej (DOT 3). Jest to tzw. downgrade parametrów całego układu, który zmniejsza margines bezpieczeństwa zwłaszcza latem lub podczas jazdy w górach.

Czym jest downgrade, a czym upgrade płynów hamulcowych? Jakie efekty daje mieszanie ze sobą płynów hamulcowych DOT 3, DOT 4 i DOT 5.1?

Mieszanie w obrębie tej samej, glikolowej rodziny jest możliwe, ale musimy rozróżnić, czy robimy wówczas tzw. upgrade, czy downgrade.

Wykonując tego typu operację, zawsze warto pamiętać, że układ hamulcowy jest tak mocny, jak jego najsłabszy element. Jeśli więc do płynu hamulcowego DOT 5.1, który wrze przy 260°C, dolejecie DOT 3, gotujący się w temperaturze 205°C, powstała mieszanka będzie miała obniżony punkt wrzenia i szybciej zamieni się w parę wodną. Czy warto ryzykować dla zaoszczędzenia kilkudziesięciu złotych?

Jakie efekty daje mieszanie płynów hamulcowych, gdy jednym z nich jest płyn LV? Jakie będą tego skutki?

Odkąd wraz z nowoczesnymi samochodami na rynek weszły płyny o niskiej lepkości, głównie DOT 4 LV (Low Viscosity), sprawa z mieszaniem zrobiła się jeszcze bardziej skomplikowana. Dlaczego?

Płyny LV odznaczają się obniżoną lepkością w niskich temperaturach (poniżej -20°C), co ma znaczenie dla szybkiego przepływu płynu hamulcowego przez nowoczesne, precyzyjne zawory ABS i ESP. To właśnie płyny LV gwarantują, że Wasze elektroniczne systemy bezpieczeństwa spięte z układem hamulcowym zadziałają w ułamku sekundy. Jak należy podejść do mieszania płynów LV?

Jeśli producent wymaga użycia w samochodzie płynu DOT 4 LV – wyjaśnia Sebstian Figlewicz – dolanie zwykłego DOT 4, mimo że oba płyny są ze sobą technicznie mieszalne (oba są glikolowe), całkowicie zaburzy założone dla danego układu hamulcowego parametry. Dolewając zwykły DOT 4 do systemu LV, skutecznie pogorszycie działanie systemów ABS/ESP  zwłaszcza w niskich temperaturach. Coś takiego dla poważnego kierowcy nie powinno w ogóle wchodzić w grę.

Mieszanie płynów hamulcowych to nie zabawa. Mamy tu wyraźne, czerwone linii, których naprawdę nie warto przekraczać. Zamiast kombinować, próbując oszczędzić na bezpieczeństwie, wybierajcie płyny hamulcowe o specyfikacji zalecanej przez producenta Waszego auta. Wybór płynu stojącego „o jeden stopień wyżej” (np. z DOT 4 na DOT 5.1) jest tu również całkiem dobrym pomysłem. Jeśli macie jeszcze jakieś wątpliwości, po jaki płyn powinniście sięgnąć, zawsze możecie zwrócić się do naszych ekspertów iParts.pl. Oni podpowiedzą Wam nie tylko typ, ale i markę, która najlepiej spełni Wasze potrzeby i oczekiwania. Z iParts.pl Wasz układ hamulcowy zawsze będzie sprawny na 100%!

FAQ

Jaki jest największy problem z mieszaniem płynów w obrębie grupy glikolowej (DOT 3, DOT 4, DOT 5.1)?

Największym problemem jest obniżenie temperatury wrzenia całej mieszanki do poziomu najsłabszego ogniwa (najniższej klasy DOT). Oznacza to, że jeśli do układu z płynem DOT 5.1 dolejesz płyn DOT 3, całość stanie się bardziej podatna na zagazowanie podczas intensywnego hamowania.

Czy dolewanie płynu DOT 5 do motocykla wymaga specjalnych uszczelek?

Tak, płyn silikonowy DOT 5 jest stosowany głównie w starszych motocyklach lub pojazdach wojskowych, które mają specjalnie przystosowane do niego uszczelki. Jeśli motocykl był fabrycznie przystosowany do DOT 5, użycie glikolowego DOT 4/5.1 może uszkodzić jego uszczelnienia. Zawsze należy sprawdzić, czy układ hamulcowy pojazdu przeznaczony jest do pracy z płynem silikonowym.

Czy istnieją inne normy poza DOT, które wykluczają mieszanie płynów?

Owszem, poza normą DOT producenci samochodów stosują własne normy (np. ISO 4925 Klasa 6 dla płynów LV lub normy fabryczne VAG/BMW/GM). Choć dwa różne płyny hamulcowe mogą mieć to samo oznaczenie DOT, jeden z nich może nie spełniać dodatkowej, autorskiej normy wymaganej przez producenta. Mieszanie płynów, które różnią się tymi specjalistycznymi normami, jest niewskazane, może bowiem znacząco pogorszyć parametry krytyczne dla systemów bezpieczeństwa.